“`html

Küresel Piyasalarda ABD Hükümeti Kapandı: Asya Piyasaları Düşük Hacimle işlem Görüyor

Küresel piyasalarda ABD’nin federal hükümetinin bütçe yetersizliğinden kaynaklanan kapanma durumu, karışık bir seyir izlenmesine yol açarken, Asya’da Çin ve Hong Kong’un Ulusal Gün kutlamaları nedeniyle işlemlerin durması, bölgedeki işlem hacimlerini önemli ölçüde azalttı.

ABD’de korumacı politikaların getirdiği belirsizlikler sürerken, federal hükümet, yeni mali yılın başlangıcında Kongre’nin geçici bütçe tasarısını onaylayamaması nedeniyle kapandı.

Kongre’den geçmeyen geçici bütçe tasarısı, düzenlemenin sağlanamaması sebebiyle, Aralık 2018 ile Ocak 2019 arasında süren 35 gün süren kapanma sürecinden sonra yaşanan ilk olaydır.

Senatörler, hükümete finansman sağlamayı ve 1 trilyon dolarlık sağlık hizmetleri düzenlemelerini içeren Demokratik tasarıyı reddederken, Cumhuriyetçiler tarafından önerilen bütçe tasarısı da yeterli oyu alamadı.

ABD Temsilciler Meclisi, 19 Eylül’de federal hükümet için 21 Kasım’a kadar finansman sağlamayı öneren geçici bütçe tasarısını kabul etmişken, Cumhuriyetçi tasarının Senato’da onaylanmaması sebebiyle sorunlar devam etti.

Demokratik taraf, sağlık sigortası sübvansiyonlarının uzatılmasını ve Medicaid kesintilerinin geri alınmasını talep ederken, Cumhuriyetçiler bu değişikliklere destek vermeyi reddetti. Cumhuriyetçilerin önerisi ise mevcut harcama düzeylerinin korunmasını içeren geçici bir bütçe olarak kaldı.

ABD Başkanı Donald Trump yaptığı bir açıklamada, federal hükümetin muhtemelen kapanacağını ve bu durumun birçok çalışanın işine son verebileceğini ifade etti. ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO), hükümetin kapanması durumunda yaklaşık 750 bin çalışanın izne çıkarılabileceği tahmininde bulundu.

BEYAZ SARAY’DA BÜTÇE KRİZİ HÜKÜMETİ KAPATTI

Beyaz Saray, federal hükümetin finansman yetersizliğinden doğabilecek kapanma risklerine karşı kurumlara planlarını uygulamaları konusunda talimatta bulundu.

Yönetim ve Bütçe Ofisi Direktörü Russel Vought, kurumlara gönderdiği yazıda, Temsilciler Meclisinin geçici bütçe önerisini kabul ettiğini ancak Demokratların 1 trilyon dolarlık harcama talepleri nedeniyle Senato’dan geçişte sorunlar yaşandığını belirtti.

Trump’ın Cumhuriyetçilerin önerisini desteklediği ifade edilen yazıda, “Demokratların bu tasarının geçmesini engelleyerek hükümetin kapanmasına sebep olacağı artık netleşmiştir.” ifade edildi.

Daha sonra, etkilenen kurumların kapanma planlarını hayata geçirebilecekleri; kapanmanın süresi üzerine öngörüde bulunmanın zor olduğu vurgulandı.

Analistlere göre, federal hükümetin kapanmasının kritik ekonomik verilerin açıklanmasını engellemesinin, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) politika kararları üzerindeki belirsizlikleri artıracağı bekleniyor.

Özellikle, Cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin gecikme ihtimalinin yatırımcı davranışları üzerinde etkili olacağı düşünüldüğünden, piyasalarda volatilitenin artabileceği öngörülüyor.

Federal hükümetin kapanma süresinin uzaması, ABD’nin ekonomik büyümesini olumsuz etkileme riski taşımaktadır.

Öte yandan, para piyasalarında Fed’in ekim ve aralık aylarında faiz indirimlerine devam edeceğine yönelik beklentiler güçlenirken, 2026’da iki faiz indirimi yapılması öngörülüyor.

ALTIN REKOR TAZELEDİ

ABD hükümetinin kapanmasının ardından piyasalardaki risk iştahının azalması dikkat çekerken, ABD’deki endeks vadeli kontratlarda negatif bir görünüm oluştu. Bir süredir üst üste rekor kıran altının ons fiyatı kapanma sürecinin başlamasıyla 3.875,52 dolara kadar yükselerek tarihi bir zirveye ulaştı. Şu anda altının ons fiyatı 3.858 dolardan işlem görüyor.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %4,15 seviyesinde yatay seyrederken dolar endeksindeki düşüş gözlemleniyor. Dolar endeksi geçen gün sınırlı bir düşüş yaşayarak 97,8 seviyesinde kapanmış, bu gün de %0,1‘lik bir düşüşle 97,7 seviyesine geriledi.

Brent petrolün varil fiyatı %0,2 artışla 66,2 dolardan işlem görüyor.

New York Borsası’nda endeksler kapanmadan önce günü pozitif bir seyirle tamamladı. S&P 500 endeksi %0,41, Nasdaq %0,31 ve Dow Jones endeksi ise %0,18 değer kazandı.

Fed yetkililerinin açıklamaları yakından takip edilirken, Boston Fed Başkanı Susan Collins, uygun olduğu takdirde faiz oranlarının tekrar indirilmesini gündeme getirdi. Enflasyon ve işgücü piyasasında olumsuz bir görünümün oluşabileceğini vurgulayan Collins, yıl içinde ilave gevşemeler olabileceğini belirtti.

ABD’de S&P Case-Shiller Ulusal Konut Fiyat Endeksi, Temmuz ayında yıllık %1,7 artarak konut fiyatlarının artış hızının yavaşlamaya devam ettiğini ortaya koydu.

Conference Board Tüketici Güven Endeksi, Eylül ayında 94,2’ye düşerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. JOLTS açık iş sayısı ise Ağustos ayında 7 milyon 227 bine çıkarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Analistler, JOLTS verisinin beklentilerin üzerinde gelmesinin işten çıkarma oranlarının azaldığını gösterdiğini belirterek, iş gücü piyasasındaki belirsizliklerin azaldığını vurguladılar.

AVRUPA BORSALARI ALIM YAPTI

Dün, Avrupa borsaları ABD hükümetinin kapanma riskine rağmen alım yaparken, bugünkü Euro Bölgesi enflasyon verilerine dikkatler çevrildi.

Almanya’da yıllık enflasyon Eylül ayında %2,4’e yükseldi ve Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) hedefinin uzağında kaldı. Enflasyon, ülkede yıl boyunca art arda ikinci ay yükseldi. Piyasalarda yıllık enflasyonun eylülde %2,3’e çıkması bekleniyordu. Aylık bazda ise ülkede enflasyon %0,2 arttı.

Avrupa Birliği uyumlu Tüketici Fiyat Endeksi de Eylül ayında, önceki aya göre %0,2 ve yıllık bazda %2,4 artış gösterdi.

Jeopolitik gelişmeler de takip edilirken, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Trump’ın Gazze’de ateşkes sağlama niyetine yönelik barış planını memnuniyetle karşıladı.

Trump, Gazze’deki ateşkesle ilgili Hamas’a 3-4 gün süre tanıdı.

Dün İngiltere’de FTSE 100 endeksi %0,54, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi %0,4, Almanya’da DAX 40 %0,57 ve Fransa’da CAC 40 endeksi %0,19 değer kazandı. Avrupa’da vadeli işlemler pozitif başladı.

ASYA BORSALARI İŞLEME KAPALI

Asya’da, Ulusal Gün dolayısıyla Çin ve Hong Kong borsaları işlemlere kapalı kalırken, diğer bölgelerde Japonya ve Güney Kore piyasaları karışık bir seyir izliyor.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) tarafından yapılan Tankan anketine katılan firmalar, ülkede enflasyonun önümüzdeki 12 ay içerisinde %2,4 artmasını öngörüyor. Anket sonuçları, imalat sektöründe bir artış beklentisinin yanı sıra BoJ’un para politikaları üzerindeki etkilerini artıracağı öngörülüyor.

Yeni açıklanan verilere göre, Japonya’da imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 48,5 olarak belirlenmiştir.

Hindistan Merkez Bankası, politika faizini beklenen seviyede %5,5 olarak bırakma kararı aldı.

Bu gelişmelerle birlikte, kapanışa yakın Japonya’daki Nikkei 225 endeksi %0,9 düşerken, Güney Kore’nin Kospi endeksi %0,9 artış gösterdi.

VİOP ENDEKSİ YÜKSELDİ

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi %0,33 değer kaybederek 11.012,12 puandan kapandı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP), BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise akşam seansında %0,2 artış kaydetti.

Dolar/TL, dün yatay gidişle 41,5850’de kapanırken, bankalararası piyasanın açılışıyla 41,5840’tan işlem görmeye başladı.

Analistler, bugün yurt içindeki imalat sanayi PMI verileri ile yurt dışında dünya genelindeki imalat sanayi PMI verilerini, Euro Bölgesi enflasyonunu ve ABD’deki ADP özel sektör istihdam verilerini takip edeceklerini belirtti. Teknik olarak BIST 100 endeksinde 10.900 ve 10.800 seviyeleri destek, 11.100 ve 11.200 ise direnç seviyeleri olarak değerlendirilmektedir.

Piyasalarda bugünkü takip edilecek veriler:

• 10.00 Türkiye, Eylül ayı imalat sanayi PMI
• 10.55 Almanya, Eylül ayı imalat sanayi PMI
• 11.00 Euro Bölgesi, Eylül ayı imalat sanayi PMI
• 11.30 İngiltere, Eylül ayı imalat sanayi PMI
• 12.00 Euro Bölgesi, Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
• 15.15 ABD, Eylül ayı ADP Özel Sektör İstihdamı
• 16.45 ABD, Eylül ayı imalat sanayi PMI
• 17.00 ABD, Eylül ayı ISM imalat sanayi PMI

“`