Ailelerin Gelirinin Yüzde 70’i Temel İhtiyaçlara Harcanıyor

Ailelerin Gelirinin Yüzde 70’i Temel İhtiyaçlara Harcanıyor

3 Haziran 2026 tarihinde Radyo Sputnik’te yayınlanan “Ankara’dan Haber Var” programında gazeteci Zülfikar Doğan, Türkiye’deki çalışma koşulları ve hane halklarının ekonomik durumu üzerine önemli değerlendirmelerde bulundu. Doğan, uluslararası raporların Türkiye’nin çalışanlar açısından en kötü çalışma koşullarına sahip ülkeler arasında yer aldığını ortaya koyduğunu belirtti. Ayrıca, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçları, ailelerin gelirlerinin büyük bir kısmının temel ihtiyaçlara harcandığını gösteriyor.

Doğan, TÜİK verilerine göre aile bütçelerinin konut, gıda ve ulaşım harcamalarının giderek arttığını ifade etti. Özellikle dar gelirli ailelerin bu üç kalemi bütçelerinin büyük bir bölümünü tükettiğini vurgulayan Doğan, eğitim ve sağlık harcamalarına ayrılan payın ise oldukça düşük kaldığını belirtti: “TÜİK, her yıl Türkiye’de hanelerin gelirlerini nasıl harcadığını inceleyen bir araştırma yapıyor. 2025 yılına ait Hane Halkı Bütçe Araştırması sonuçları, ailelerin harcamalarının giderek kötüleştiğini ortaya koyuyor. Örneğin, konut ve kira giderleri 2024’te yüzde 26 iken, 2025’te bu oran yüzde 29’a ulaşmış. Ulaştırma harcamaları hane halkı bütçesinin yüzde 20’sinden fazlasını alırken, gıda harcamaları da yüzde 17,3 seviyelerinde. Bu üç kalemi topladığımızda, toplam harcamaların yüzde 70’ini buluyoruz. Bir ailenin aylık gelirinin yüzde 70’ini yalnızca kira, konut, gıda ve ulaşıma harcadığını düşünün. Geri kalan yüzde 30 ile bir ay boyunca hayatlarını sürdürmeye çalışıyorlar. Bu durumun sürdürülebilir olmadığı açık. Ayrıca, bu tablo ortalama gelir seviyesindeki bir aile için geçerli. Dar gelirli aileler için ise durum daha da vahim. TÜİK verilerine göre, düşük gelir grubundaki ailelerin konut ve kira giderleri harcamalarının yüzde 38,7’sini oluşturuyor. Gıda harcamaları da yüzde 29,2’ye ulaşırken, ulaştırma harcamaları yüzde 9 civarında. Dar gelirli aileler için bu üç kalem aylık gelirin neredeyse yüzde 80-85’ini alıyor. Geriye kalan yüzde 10-15 ile de geçimlerini sağlamaya çalışıyorlar. En acı verici durum ise eğitim ve sağlık harcamalarına ayrılan pay. Sağlık harcamalarına sadece yüzde 2,2, eğitime ise yüzde 1,8 gibi çok düşük bir pay ayrılabiliyor. Bu nedenle, çocuk işçi sayısındaki artış göz önünde bulundurulduğunda, pek çok aile çocuklarını eğitimden koparmak zorunda kalıyor. Sağlık harcamalarını da zorunlu olmadıkça yapmamaya çalışıyorlar. TÜİK’in resmi verileri böyle bir tabloyu ortaya koyuyor ve bu durum Türkiye’de yoksullaşmanın yaygınlaştığını gösteriyor.”

Doğan, ayrıca uluslararası raporlara göre Türkiye’nin çalışma koşulları açısından dünyanın en kötü ülkeleri arasında yer aldığını da belirtti: “Uluslararası İşçi Konfederasyonları Birliği tarafından açıklanan güncel raporlara göre Türkiye, çalışma koşulları ve işçilerin yaşam standartları bakımından en kötü ilk 10 ülke arasında yer alıyor. Bu sıralamada Türkiye ile birlikte, Bangladeş ve Myanmar gibi Güneydoğu Asya ülkeleri, birçok Afrika ülkesi ve Kolombiya, Meksika gibi Güney Amerika ülkeleri de bulunuyor. Ne yazık ki Türkiye de bu listeye dahil.”

Author: Elif Kurt